Czym są awangardowe archiwa? Kolekcje Franciszki i Stefana Themersonów oraz Jasi Reichardt. Wykład

Wykład powstał w wyniku realizacji projektu badawczego finansowanego z środków Narodowego Centrum Nauki w Polsce; grant pt. „Archiwum awangardy. Interpretacje korespondencji Franciszki i Stefana Themersonów”; nr referencyjny: 2023/49/N/HS2/00284

W 2017 roku w Muzeum Sztuki w Łodzi odbyła się międzynarodowa konferencja „Muzeum awangardy czy awangardowe muzeum? Kolekcjonując to, co radykalne”. Omawiany wtedy problem autoinstytucjonalizacji awangard został również podjęty cztery lata później w trakcie wystawy „Awangardowe Muzeum”. Kuratorzy (Agnieszka Pindera i Jarosław Suchan) zwrócili ponownie uwagę na zjawisko wystawiennictwa sztuki nowoczesnej przez twórców eksperymentalnych. W ich ujęciu „awangardowe muzea” to przede wszystkim tworzone przez artystów instytucje, które miały wspólne cechy: 

• dążyły do ustanawiania nowego systemu dystrybucji i upowszechniania sztuki nowoczesnej 
• promowały prezentyzm i odrzucały historycyzm
• zapewniały inkluzywność i demokratyzm. 

Nie chodzi więc wyłącznie o automuzealnictwo twórców sztuki, lecz o specyficzne połączenie teorii i praktyki awangardowej. 

W oparciu o dotychczasowe badania nad kolekcją, stawiam kolejne pytania o zasób archiwalny stanowiący część każdego muzeum. Czym jest „awangardowe archiwum”? Jakie nietypowe zbiory archiwalne znajdują się w Muzeum Sztuki w Łodzi? Czym różni się klasyczny zbiór przedmiotów z przeszłości od tego uporządkowanego zgodnie z teoriami XX-wiecznych awangard? 

W trakcie wykładu zostaną zaprezentowane materiały pochodzące z warszawskiego Archiwum Franciszki i Stefana Themersonów, a także otwartego zbioru „art ephemera” przesyłanego od Jasi Reichardt z Londynu do Muzeum Sztuki w Łodzi.  

Honorata Sroka 

Uniwersytet Warszawski / Centre français de recherche en sciences sociales (CEFRES)

BIO:

Honorata Sroka jest literaturoznawczynią specjalizującą się w studiach nad awangardą i archiwami. Kierowniczka grantu finansowanego przez Narodowe Centrum Nauki: „Archiwum awangardy. Interpretacje korespondencji Franciszki i Stefana Themersonów” (nr referencyjny: 2023/49/N/HS2/00284). Obecnie pracuje nad archiwami neoawangard Europy Środkowo-Wschodniej w ramach projektu współfinansowanego przez Centre français de recherche en sciences sociales (CEFRES) i Uniwersytet Karola w Pradze (https://cefres.cz/en/27180).

Wstęp 1 zł. W Galerii na Antresoli prezentowana jest wystawa pt. Artpool a Biuro Poezji. Węgierska „sztuka poczty" w teczkach z Archiwum Biura Poezji Andrzeja Partuma. Galeria na Antresoli jest niedostępna dla osób poruszających się na wózkach.