Galeria 80x140 i Galeria A4. Z cyklu łódzkie galerie autorskie lat siedemdziesiątych

Wystawa obejmuje dokumentację działań galerii 80x140 i galerii A4 -dwóch najbardziej radykalnych polskich galerii lat 70.
Słowo „galeria” oznacza tu „galerię konceptualną", czyli szczególny rodzaj projektu artystycznego, w którym artyści i osoby związane ze sztuką przyjmowały rolę kuratorów. Galerie konceptualne przyczyniły się do przewartościowania pojęcia galerii, która z miejsca prezentacji sztuki stała się miejscem jej tworzenia; przestrzeń przestała być „naczyniem na sztukę”, a stała się częścią dzieła.

Artyści prezentowali w nich sztukę własną, bądź zaprzyjaźnionego grona twórców. W tym galerie konceptualne były podobne do galerii – instytucji. Nie miały jednak na celu obiektywnego reprezentowania sztuki – i tym różniły się od instytucji oficjalnych. Były raczej manifestacją artystycznej wizji prowadzącego oraz gestem kontestacji sztuki i establishmentu, oznaką przynależności do kontrkultury, co nadawało jej wymiar społeczny i polityczny. Ten ostatni aspekt był czymś szczególnym w Polsce pod rządami totalitarnego komunizmu, gdzie krytyczne wystąpienie publiczne wymagało odwagi cywilnej, nawet w czasach względnej swobody epoki Gierka.

Galerię 80x140 założył w 1971 roku Jerzy Treliński, artysta, profesor Akademii Sztuk Pięknych. Mieściła się ona na ścianie w – nadal istniejącym - Klubie Plastyków, w piwnicy kamienicy na ul. Piotrkowskiej 86. Tytułowy obszar został wyznaczony przymocowanymi do ściany deskami, będącymi jak gdyby fragmentem boazerii, popularnego elementu ówczesnego wystroju wnętrz. Na niej przytwierdzane były prace – głównie dwuwymiarowe: fotografie, dokumentacje działań o charakterze konceptualnym wykonanych w przestrzeni publicznej,

W 1972 roku w obszarze galerii 80x140 została umocowana plansza z wyznaczonym obszarem kartki o wymiarze A4, czyli galeria A4. W 1976 roku przekształciła się w Gabinet Aktualizacji Wartości, również realizujący się na kartkach A4 (działał do końca 1993 roku, choć oficjalnie nigdy nie został zakończony). Inicjatorem galerii A4 był Andrzej Pierzgalski (jego brat Ireneusz prowadził w tym czasie Klub Plastyków). W jej ramach prezentowane były prace jego autorstwa w formacie A4, o charakterze konceptualnym, mieszczące się w nurcie poezji wizualnej, używające fotografii jako dokumentacji akcji i działań efemerycznych. Andrzej Pierzgalski nie miał wykształcenia plastycznego. Jego zainteresowanie sztuką wynikało z przyjaźni z artystami. Jednocześnie wykonany przez niego gest artystyczny – założenie galerii – jest przykładem możliwości, jakie stwarza sztuka konceptualna, która - według Josepha Kosutha, głównego przedstawiciela tego nurtu - polega na „tworzeniu znaczeń” (making meanings).

Na wystawie zostanie pokazana dokumentacja działań galerii 80x140, obejmująca liczne prace konceptualne w formie druków unikatowych, druków powielanych w niewielkich nakładach, plansz, fotografii, plakatów, książek artystycznych. Galeria A4 zostanie zaprezentowana poprzez zestaw oryginałów prac na formacie A4. Ekspozycji towarzyszyć będą projekcje filmu dokumentującego akcję Trelińskiego z 1974 roku, gdy włączył się on w pochód pierwszomajowy z planszą TRELIŃSKI, oraz film zawierający wypowiedzi artystów wspominających swoją działalność z lat 70. z perspektywy 2010 roku.

Kurator: Łukasz Guzek
Wystawa w ramach festiwalu Sztuki i Dokumentacji;
czynna do 02.05.10