Krytyka artystyczna dwudziestolecia międzywojennego. Między estetyką filozoficzną i sztuką nowoczesną

Debora Vogel, autorka m.in. zbioru montaży poetyckich Akacje kwitną (wyd. jidysz 1935; wyd. polskie 1936), komentatorka radykalnych eksperymentów dokonywanych przez artystów lwowskich, krakowskich i łódzkich, miała wszechstronne wykształcenie filozoficzne – była autorką rozprawy doktorskiej poświęconej estetyce heglowskiej. Komentowała rozwój sztuki nowoczesnej oraz zachodzące równolegle procesy modernizacji życia w kategoriach procesu dialektycznego.

Stosunkowo niewiele uwagi poświęcono dotąd koincydencjom i wzajemnym inspiracjom między dziedzinami estetyki i sztuki nowoczesnej; dominuje opinia, że eksperymenty artystyczne wymierzone były w tradycyjne wartości estetyczne. Celem konferencji będzie wyeksponowanie zaplecza filozoficznego czy ściślej – estetycznego – działalności autorów komentujących w Polsce sztukę nowoczesną. Dotyczy ono – z oczywistych względów – działalności estetyków akademickich, takich jak Roman Ingarden, Zofia Lissa czy Mieczysław Wallis. Manifestuje się ono również w tekstach autorów uprawiających tzw. krytykę towarzyszącą, takich jak Helena Blum, Jan Brzękowski, Debora Vogel, Stefania Zahorska. Krytyka artystyczna wydaje się pełnić rolę pośredniczącą między estetyką i sztuką nowoczesną – ujawnia napięcia między radykalnymi zmianami w sztuce a nowymi rozstrzygnięciami dotyczącymi wartościowania dzieł sztuki.

Skupienie się na języku krytyki okresu dwudziestolecia międzywojennego w Polsce może prowadzić do odkrycia, że zmiany w sztuce mogły działać stymulująco na rozwój refleksji estetycznej, ta zaś – za pośrednictwem krytyki – mogła, do pewnego stopnia, przenosić praktyki artystyczne na poziom samoświadomości teoretycznej.
 

UCZESTNICY KONFERENCJI:

Wioletta Kazimierska-Jerzyk (Uniwersytet Łódzki)

Karolina Kolinek-Siechowicz (Uniwersytet Warszawski)

Iwona Lorenc (Uniwersytet Warszawski)

Anastasiya Lyubas (Binghamton University, Nowy Jork)

Anna Maja Misiak

Olha Mukha (National Pedagogical Dragomanov University, Kijów)

Agata Pietrasik (Freie Universität Berlin)

Agnieszka Rejniak-Majewska (Uniwersytet Łódzki)

Paweł Siechowicz (Uniwersytet Warszawski)

Piotr Słodkowski (Akademia Sztuk Pięknych, Warszawa)

Beata Śniecikowska (Instytut Badań Literackich PAN)

Diana Wasilewska (Uniwersytet Pedagogiczny, Kraków)

Konferencja zorganizowana w związku z wystawą Montaże. Debora Vogel i nowa legenda miasta.

PROGRAM:

CZWARTEK 22 lutego 2018

17.30 Powitanie uczestników i gości. Wprowadzenie: Paweł Polit, Karolina Szymaniak

17.45 Diana Wasilewska, W poszukiwaniu nowoczesnego języka krytycznego. Sztuka awangardowa w ujęciu Stefanii Zahorskiej
 

PIĄTEK 23 lutego 2018

10.00 Agnieszka Rejniak-Majewska, „Pomiędzy izmami” – Jan Brzękowski jako krytyk i teoretyk nowej sztuki

10.30 Agata Pietrasik, Piotr Słodkowski, Poza estetykę. Surrealizm w krytyce artystycznej Heleny Blum

11.00 Beata Śniecikowska, Obraz – muzyka – semantyka. Zofia Lissa i film awangardowy

11.30 Dyskusja

Przerwa

12.00 Wioletta Kazimierska-Jerzyk, „Kocham to, co najbardziej abstrakcyjne, i to, co najbardziej konkretne” – język krytyki artystycznej a pojęcia estetyki Mieczysława Wallisa

12.30 Olha Mukha, Znaczenie Romana Ingardena dla estetyki i krytyki artystycznej. Okres lwowski

13.00 Karolina Kolinek-Siechowicz, Paweł Siechowicz, Zofia Lissa vs. Roman Ingarden. Sprawa tożsamości dzieła muzycznego

13.30 Dyskusja

Przerwa

15.00 Anna Maja Misiak, Docieranie do rdzenia rzeczy. Materia tekstu i obrazu w esejach Debory Vogel

15.30 Iwona Lorenc, Antycypacje. Fenomen Debory Vogel w świetle neoawangardy

16.00 Anastasiya Lyubas, The Shape of Things: Debora Vogel's Theory of Seeing [Kształt rzeczy. Teoria widzenia Debory Vogel]

16.30 Dyskusja

Konferencja odbywać się będzie w języku polskim. Wykład Anastasiyi Lyubas będzie tłumaczony symultanicznie na język polski.

PROGRAM KONFERENCJI