Kurt Schwitters
Kurt Schwitters (1887 Hanower –1948 Kendal, Wielka Brytania) to artysta niemiecki, związany z ruchem dada, choć jego twórczość wykracza poza ramy dadaizmu. Urodził się w roku 1887 w Hanowerze, gdzie dorastał i uczył się w Kunstgewerbeschule. Od roku 1908 kontynuował naukę w akademii drezdeńskiej i w Berlinie. Od realistycznych portretów i pejzaży przeszedł do abstrakcji. Swoją sztukę nazwał MERZ. Tworzył Merz ze wszystkich dostępnych materiałów i we wszystkich mediach. Komponował obrazy z płótna, papieru, farb, kleju, drobnych znalezionych przedmiotów, które wmontowane w dzieło nabierały nowych znaczeń. Zacierał granice pomiędzy sztuką a życiem. Zbierał zużyte bilety tramwajowe, kawałki drutu i drewna, opakowania od czekoladek, koperty i budował z nich dzieła sztuki, zestawiając ze sobą płaszczyzny o różnych fakturach, barwach i kształtach. Powstałe prace miały formę asamblażu lub kolażu. Był również poetą i typografem, projektował druki ulotne, reklamy. Ale dziełem jego życia, jak sam mówił, stało się Merzbau. Była to forma architektury wnętrza, zmieniającej się z upływem czasu, nigdy nieukończonej, całkowicie abstrakcyjnej. Schwitters twierdził, że wszystko, co miało dla niego znaczenie, zawarte jest w Merzbau. Stwierdzenie to odnosi się nie tylko do koncepcji artystycznej, ale także do przedmiotów, z których Merzbau I powstało. Były tam m.in. “groty” Hansa Arpa, Theo van Doesburga, Hannah Höch, Miesa van der Rohe. Groty te były zamurowywane, a w nowych murach powstawały kolejne nisze. W latach 30. Merzbau I zostało sfotografowane, a zdjęcia posłużyły później do rekonstrukcji zniszczonego w czasie II wojny wnętrza.
Wystawa w Muzeum Sztuki w Łodzi jest pierwszą dużą wystawą Kurta Schwittersa w Polsce. Prezentowane są na niej: rekonstrukcja Merzbau, której autorem jest Peter Bissegger, kolaże i niewielkich rozmiarów rzeźby artysty. W Polsce w zbiorach publicznych znajdują się dwa jego dzieła – jedno w zbiorach Muzeum Sztuki w Łodzi, dokąd trafiło w 1931 roku z kolekcją “a.r.”, drugie w Muzeum Narodowym we Wrocławiu. Większość dzieł wypożyczona została ze zbiorów niemieckich: ze Sprengel Museum Hannover, Kurt und Ernest Schwitters Stiftung przy Sprengel Museum, Kunstsammlung Nordrhein-Westfalen w Duesseldorfie oraz Deutsche Bank AG.
Wystawie towarzyszy polsko-angielski katalog, w którym reprodukowane są wszystkie eksponowane dzieła. Kuratorem wystawy jest Anna Saciuk-Gąsowska, współpraca: Paulina Kurc.
