Maszyna do komunikacji. Wokół awangardowej idei Nowej Typografii
ms2, ul. Ogrodowa 19
10-11 października 2014
Konferencja towarzyszy wystawie: Zmiana pola widzenia. Druk nowoczesny i awangarda
Jeremy Aynsley (GB), Elena Barkhatova (RUS), Richard Hollis (GB), Roxane Jubert (FR), Szymon Piotr Kubiak (PL), Paulina Kurc-Maj (PL), Agnieszka Rejniak-Majewska (PL), Piotr Rypson (PL), Beata Śniecikowska (PL), Jindřich Toman (CZ/USA), Nader Vossoughian (USA)
Tematem konferencji będzie nowoczesne projektowanie graficzne, które powstało w środowisku awangardy międzywojennej. W Polsce refleksja nad kierunkami unowocześnienia projektowania znalazła najpełniejszy wyraz w idei druku funkcjonalnego Władysława Strzemińskiego. W Niemczech analogiczny projekt określany mianem Nowej Typografii został opisany przede wszystkim przez Jana Tschicholda. Obok jego koncepcji, zainteresowanie na tym polu wyrażali również tacy twórcy jak László Moholy-Nagy czy Kurt Schwitters. Radykalizm owych propozycji znalazł oddźwięk także poza środowiskiem awangardowym i do dziś uznawany jest za punkt zwrotny, nie tylko w historii projektowania graficznego, ale i w samej sztuce awangardowej.
Idea zmodernizowania projektowania graficznego zaproponowana przez awangardę, z jednej strony była próbą ustanowienia uniwersalnego języka komunikacji wizualnej, opartego na znakach obrazowych przekraczających poziom informacji tekstowej. Z drugiej zaś strony, pomimo konsekwencji i - wydawałoby się - homogenicznego charakteru projektu, stanowiła szansę na stworzenie funkcjonalnej „maszyny do komunikacji”. Idea ta podlegała indywidualnym i regionalnym wpływom, ujawniając przy tym inspiracje czerpane z geograficznie i ideowo odległych ośrodków. Koncepcja Nowej Typografii i druku funkcjonalnego pozostawała zawieszona pomiędzy kulturą popularną a awangardową.
Konferencja ma na celu próbę znalezienia odpowiedzi na pytania o źródła owych zjawisk, o mechanizmy, które doprowadziły do włączenia ich w działalność artystyczną twórców awangardowych oraz o konsekwencje takich działań.
Do istotnych wątków konferencji należeć będą:
- źródła zainteresowania artystów awangardowych projektowaniem graficznym;
- kontekst tych zainteresowań w odniesieniu do różnych dziedzin wypowiedzi twórczej (literatury, architektury itd.);
- potencjał modernizacyjny nowych projektów, a ich ideowe przyczyny;
- relacje między szeroko rozumianą ideą nowej typografii, a grafiką „wernakularną”;
- sposoby realizacji projektu unowocześnienia projektowania graficznego i komunikacji wizualnej w świetle różnych tradycji kulturowych i w kontekście nadawania mu potencjału uniwersalnego;
- morfologia i konsekwencje nowego języka komunikacji wizualnej.
Koncepcja konferencji: Daniel Muzyczuk, Paulina Kurc-Maj
Koordynator: Przemysław Purtak
Program:
Piątek – 10 października 2014
10.30 Powitanie uczestników i gości. Wprowadzenie: Paulina Kurc-Maj i Daniel Muzyczuk
10.50 Richard Hollis (Londyn), Obraz i idea: europejska awangarda 1890-1940
11.30 Roxane Jubert (Ecole Nationale Supérieure des Arts Décoratifs, Paryż), Zmieniając punkt widzenia – punkt wizualnego przełomu
12.10 Beata Śniecikowska (Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk), Pole widzenia = pole słyszenia? Awangardowa poezja dźwiękowa w perspektywie sztuk wizualnych
12.50 Dyskusja
Przerwa
15:00 Szymon Piotr Kubiak (Muzeum Narodowe w Szczecinie), Walter Riezler i forma bez ornamentu
15.40 Agnieszka Rejniak-Majewska (Uniwersytet Łódzki), Edukacja zmysłów w dobie technologii – László Moholy-Nagy i György Kepes
16:20 Paulina Kurc-Maj (Muzeum Sztuki w Łodzi), Nowe widzenie - język nowoczesnej typografii w międzywojennej Polsce
17.00 Dyskusja
Sobota – 11 października 2014
10.30 Piotr Rypson (Muzeum Narodowe w Warszawie), Nowa Typografia i przemiany komunikacji wizualnej w Polsce międzywojennej
11.10 Jindřich Toman (University of Michigan), Nowa typografia poza Pragą: Sieci projektowania modernistycznego w międzywojennej Czechosłowacji
11.50 Elena Barkhatova (Rosyjska Biblioteka Narodowa, Sankt-Petersburg), Fotomontaż w poligrafii konstruktywistycznych artystów rosyjskich
12.30 Dyskusja
Przerwa
15.00 Jeremy Aynsley (University of Brighton), Nowa Typografia jako znak komercyjny
15.40 Nader Vossoughian (New York Institute of Technology), Standaryzacja standaryzacji: architektura, typografia i “Neufert”
16.20 Dyskusja
Konferencja odbywać się będzie w języku polskim i angielskim, z tłumaczeniem symultanicznym.
Wstęp wolny.
