MUSEUM AS TOOLBOX - MISCOMMUNICATION AND REFUGEES - relacja z rezydencji artystów

W ramach projektu Museum as Toolbox Muzeum Sztuki w Łodzi współpracuje z czterema europejskimi muzeami: z Grazu, Zagrzebia, Bolzano oraz Tallina. Działania odbywają się na dwóch płaszczyznach: pracy z identyfikowaną jako trudna do aktywizowania publicznością „młodych dorosłych” w wieku 15–25 lat oraz kooperatywy przy realizacji inicjatyw lokalnych. Jednym z elementów współpracy są wizyty studyjne kuratorów i edukatorów oraz rezydencje artystyczne, podczas których artyści projektują i przeprowadzają interwencje czy też warsztaty. Marcin Polak i Ewelina Chmielewska byli rezydentami w Muzeum Sztuki Współczesnej w Bolzano - poniżej prezentujemy ich relację:

W czasie naszego pobytu skupiliśmy się na działaniach z młodą publicznością muzeum, wśród której znajdowali się także imigranci i uchodźcy z takich państw, jak Mali, Gabon, Burkina Faso, Senegal i Gambia. Tematem naszej pracy były przede wszystkim sposoby przedstawiania w mediach informacji związanych z tematyką imigrantów i uchodźców - analizowaliśmy to, jak przedstawia się przyczyny migracji, badaliśmy najczęściej powielane stereotypy i przekłamania, a także mechanizm wzbudzania strachu w społeczeństwie, którego celem jest przede wszystkim napędzanie sprzedaży gazet.

W efekcie powstała wystawa, gdzie pokazaliśmy konkretne przykłady takich działań. Mogli się do nich odnieść zaproszeni widzowie, także ci, których ten temat dotykał bezpośrednio, czyli uchodźcy i imigranci odwiedzający muzeum (najczęściej robili to przez przypadek, głównie dlatego, że chcieli skorzystać z Wi-Fi). Zdając sobie sprawę z naszego uprzywilejowanego położenia względem osób, z którymi pracowaliśmy, postanowiliśmy odwrócić role. Do drugiej części projektu zaprosiliśmy uchodźców, by to oni stali się artystami, i mając taki sam status (także finansowy) jak artyści, odbyli rezydencję w muzeum. Ważnym czynnikiem naszych działań była integracja między nami, lokalną młodzieżą pracującą przy projekcie a uchodźcami. Przyjaźnie i kontakty, które nawiązały się w tym czasie, procentują po naszym wyjeździe - projekt jest kontynuowany. Grupa pięciu młodych mężczyzn, współdziałając z nami i zaangażowaną w projekt młodzieżą, tworzy pracę opowiadającą o ich historii oraz dziejach innych mężczyzn od roku przebywających w Bolzano w oczekiwaniu na zmianę swojego statusu.

Praca zostanie zaprezentowana w pięciu muzeach na wystawie podsumowującej projekt Museum as Toolbox. W ten sposób osiągnęliśmy najważniejszy cel - uchodźcy wyszli poza ośrodek, w którym przebywali w całkowitej izolacji, włączyli się w działania z Włochami w tym samym wieku, „dotknęli” zachodniej kultury. Miejmy nadzieję, że nie będzie to tylko epizod w ich życiu, ale początek czegoś trwałego.