"Muzyka, którą słyszą umarli": Teozoficzna obecność w sztuce hałasu Luigiego Russolo. Wykład Luciano Chessa

Wydarzenie towarzyszy wystawie Enrico Prampolini. Futuryzm, scenotechnika i teatr polskiej awangardy

Luciano Chessa, jeden z najważniejszych współczesnych badaczy futuryzmu, przedstawi zupełnie nową interpretację wynalazku mechanicznego syntezatora dźwięków, intonarumori – instrumentu skonstruowanego przez malarza i muzyka Luigi Russolo w 1913 roku. Chessa zwraca uwagę na - pomijane we wcześniejszych analizach kultury włoskiej początku XX wieku- znaczenie okultyzmu, w tym teozofii, w której okultyzm był łączony z osiągnięciami naukowymi takimi jak odkrycie promieniowania rentgenowskiego i bezprzewodowej telegrafii. Autor głośnej, wydanej w 2012 roku monografii Russola pokazuje, że szczególny nacisk kładziono wówczas na fale i wibracje oraz ich nowoodkryty potencjał komunikacyjny. Wychodząc z tego założenia dowodzi, że zarówno estetyka hałasu Russolo jak i jej praktyczna manifestacja – instrument intonarumori – były dla niego i pozostałych futurystów elementami wielowymiarowego eksperymentu mającego na celu osiągnięcie wyższych poziomów świadomości duchowej.

Luciano Chessa – muzykolog, kompozytor i wykonawca. W 2012 roku nakładem wydawnictwa Uniwersytetu Kalifornijskiego ukazała się jego książka „Luigi Russolo, Futurist: Noise, Visual Arts and the Occult”, będąca pierwszą monografią dedykowaną temu twórcy i jego sztuce hałasu. Chessa od 10 lat wykonuje również poezję futurystyczną oraz dyryguje orkiestrą zrekonstruowanych intonarumori. Jej występy odbyły się dotychczas między innymi w ramach nowojorskiej PERFORMY czy Festiwalu Transart we włoskim Rovereto. Jest też dyrektorem artystycznym i dyrygentem The Orchestra of Futurist Noise Intoners. Wykłada w Konserwatorium Muzycznym w San Francisco i jest członkiem rady magazynu „TACET”, poświęconego badaniom nad muzyką eksperymentalną i sztuką dźwięku.