Nie-ludzkie spojrzenie na naturę i kulturę. Wykład Joanny Żylińskiej
ms², ul. Ogrodowa 19, sala audiowizualna
20 kwietnia 2017, czwartek, godz. 18:00, wstęp wolny
Wykład Joanny Żylińskiej towarzyszy wystawie „Superorganizm. Awangarda i doświadczenie przyrody”
Pojęcie „nie-ludzkiego spojrzenia" może kojarzyć się nie tylko z eksperymentami awangardy, takimi jak program nowego widzenia Bauhausu, ale również z postnaturalnymi krajobrazami oglądanymi z kamer monitoringu, Google Earth czy satelitów – czyli z aktami percepcji, gdzie proces rejestracji obrazu dokonywany jest przez podmiot, który nie jest człowiekiem. Termin ten może również przywoływać akty wizualne, w ramach których człowiek pozostaje częścią procesu obserwacji, jak np. w endoskopii czy też mikrofotografii, ale gdzie urządzenia techniczne usprawniają ludzki aparat wzrokowy.
Jednak to nie celebracja wszelkich technologicznych nowinek wspomagających ludzki wzrok jest celem tego wykładu. Przywołując tezę znanej badaczki problemu relacji zachodzących pomiędzy ludźmi i maszynami, amerykańskiej biolożki i filozofki Donny Haraway: „w tej uczcie technologicznej proces patrzenia staje się nieuregulowanym obżarstwem". Technologicznie usprawniona wizja jest zatem nadal humanistyczna, w tym sensie, że – niczym oko generała ogarniające pole bitwy – jedynie wzmacnia ona wizualne ego i władzę obserwatora.
Pojęcie „nie-ludzkiego spojrzenia” Joanna Żylińska traktuje jako polityczno-etyczną odpowiedź na to, co Haraway nazywa władzą nieskończonej percepcji, opartą o „widzenie wszystkiego znikąd". Wychodząc od analizy percepcji, wykład będzie zatem dotyczył punktów widzenia, czyli pozycji i punktów zaczepienia, z których to, co my, ludzie, nazywamy „światem", „naturą” czy też „środowiskiem" jest postrzegane i z których narracje o świecie są wysnuwane.
Joanna Żylińska – profesor nowych mediów i komunikacji w Goldsmiths na Uniwersytecie Londyńskim. Autorka książek na temat sztuki, techniki i etyki, m. in. „Minimal Ethics for the Anthropocene” (Open Humanities Press, 2014); „Life after New Media: Mediation as a Vital Process” (z Sarą Kember; MIT Press, 2012) i „Bioetyka w epoce nowych Mediów” (MIT Press, 2009; polskie wydanie IBL PAN 2014). Tłumaczka na język angielski „Summy Technologiae” Stanisława Lema (University of Minnesota Press, 2013). Współredaktorka internetowego projektu „Żywe książki o życiu” oraz internetowego pisma teorii kultury „Culture Machine”. Działalność naukową łączy z fotografią artystyczną i pracą kuratorską. W roku 2013 była dyrektorem artystycznym festiwalu nowych mediów Transitio w Meksyku, poświęconego tematyce biomediacji.
Joanna Żylińska – profesor nowych mediów i komunikacji w Goldsmiths na Uniwersytecie Londyńskim. Autorka książek na temat sztuki, techniki i etyki, m. in. „Minimal Ethics for the Anthropocene” (Open Humanities Press, 2014); „Life after New Media: Mediation as a Vital Process” (z Sarą Kember; MIT Press, 2012) i „Bioetyka w epoce nowych Mediów” (MIT Press, 2009; polskie wydanie IBL PAN 2014). Tłumaczka na język angielski „Summy Technologiae” Stanisława Lema (University of Minnesota Press, 2013). Współredaktorka internetowego projektu „Żywe książki o życiu” oraz internetowego pisma teorii kultury „Culture Machine”. Działalność naukową łączy z fotografią artystyczną i pracą kuratorską. W roku 2013 była dyrektorem artystycznym festiwalu nowych mediów Transitio w Meksyku, poświęconego tematyce biomediacji.
