Niespektakularna sztuka, nieobecność, odwrócona narracja. Wykład Vita Havránka

ms², Ogrodowa 19
20 kwietnia 2016, środa, godzina 19.00, wstęp wolny

Wykład, który towarzyszy wystawie „Ján Mančuška. Najważniejsze zawsze jest niewidoczne”, będzie oparty na dyskusji o trzech pojęciach, które pojawiły się ponownie w pierwszym dziesięcioleciu XXI wieku: niespektakularna sztuka, nieobecność, odwrócona narracja. Vít Havránek odpowie na pytanie, jaki jest wkład artysty w karierę tych pojęć oraz opowie o kilku teoretycznych reakcjach na jego prace (teksty Guillame'a Déssangesa, Tomáša Pospiszyla).   Retrospektywna wystawa Jána Mančuški, którą do 24 kwietnia 2016 r. można oglądać w ms², to pierwszy w Polsce kompleksowy przegląd twórczości jednego z najciekawszych czeskich artystów, podsumowanie jego poszukiwań twórczych, inspirowanych doświadczeniami konceptualizmu, a także pracą i pobytem w wielu miejscach na całym świecie.  

Mančuška (1972–2011) urodził się w Bratysławie, studiował w Pradze i USA, mieszkał w Berlinie. Zadebiutował na artystycznej scenie Pragi w 1990 roku, wraz z innymi członkami kolektywu „Jeździec bez głowy” - Josefem Bolfem, Janem Šerýchem i Tomášem Vaněkiem. Jego działania były swobodnie powiązane z lokalną specyfiką czechosłowackiego konceptualizmu, który reprezentowali tacy artyści, jak Stano Filko czy Jiří Kovanda. Tak, jak wcześniej twórcy grupy Pondělí (Poniedziałek), Mančuška utrzymywał, że jego artystyczna tożsamość wywodzi się z konstrukcji społeczno-kulturowej, która stoi w opozycji do leżącej u podstaw sztuki czeskiej tradycji surrealistycznej i romantycznej. Świadomie łączył także cechy sztuki powstałej przed i po upadku muru berlińskiego. 

Z czasem, w jego twórczości widoczne stały się dwa nurty. Z jednej strony, rozwijał sztukę postkonceptualną, w której interesował się językiem w procesie narracji dzieł literackich, sztuki wideo, performance i filmu. Z drugiej, fascynowały go same historie, często o wymiarze egzystencjalnym. Mančuška, oprócz artystycznej praktyki, zajmował się działaniami na polu teorii sztuki. Zgodnie ze swoimi poglądami, realizując wystawy, instalacje i performance w różnych krajach świata, artysta starał się uchwycić charakter konkretnego miejsca i zgromadzone w  nim doświadczenia historyczne. 

Celem wystawy "Ján Mančuška. Najważniejsze zawsze jest niewidoczne" jest retrospektywne, uporządkowane według chronologicznego klucza spojrzenie na sztukę artysty. Ekspozycja kładzie nacisk na precyzyjnie wyeksponowane lub odtworzone, intelektualnie i estetycznie wyrafinowane prace, z których wiele pochodzi z prestiżowych kolekcji sztuki.

Zwiedzający będą mieli okazję zobaczyć rysunki, studia i materiały artysty, a także przyjrzeć się rekonstrukcji post-konceptualnego miejsca pracy Mančuški, które jest alternatywą dla tradycyjnej pracowni artystycznej. Wystawie towarzyszyć będzie publikacja zawierająca wprowadzenie pióra kuratora wystawy, wybór z tekstów artysty oraz jego biografię artystyczną.

Kurator: Vít Havránek