Prezentacja materiałów archiwalnych o Sali Neoplastycznej

Sala Neoplastyczna jest nie tylko zapadającym w pamięć tłem dla obrazów, ale dziełem samym w sobie. Została zaprojektowana w 1948 roku przez Władysława Strzemińskiego na zlecenie Mariana Minicha, ówczesnego dyrektora Muzeum Sztuki. Pierwotnie była miejscem ekspozycji części kolekcji grupy a.r., obrazów artystów związanych z holenderskim ugrupowaniem De Stijl i neoplastycyzmem (van Doesburg, Vantongerloo, Gorin, Taeuber-Arp, Hélion, Huszar, Stażewski) oraz rzeźb – kompozycji przestrzennych Katarzyny Kobro i prac Władysława Strzemińskiego. Salę zniszczono w 1950 roku. Władza widziała w niej relikt sztuki, która nie spełnia wymagań komunistycznej doktryny i tym samym jest niepotrzebna, a nawet szkodliwa. W 1960 roku Sala Neoplastyczna została zrekonstruowana przez ucznia Władysława Strzemińskiego Bolesława Utkina i od tej pory jest bodaj najbardziej rozpoznawalną artystyczną przestrzenią na mapie Polski. Układ dzieł wystawianych w dawnym tzw. pokoju berlińskim zmieniał się co jakiś czas, a od 2010 roku Sala Neoplastyczna jest miejscem, z którym regularnie prowadzą dialog artyści i kuratorzy wystaw.

Ekspozycja w czytelni biblioteki Muzeum Sztuki stworzona została w oparciu o zbiory Działu Dokumentacji Naukowej. Część z nich to obiekty nigdy wcześniej nie pokazywane:

• jedyna fotografia oryginalnej Sali Neoplastycznej z 1948 roku,
• lista pamiątkowa gości z 13 czerwca 1948 roku, otwarcia nowej siedziby Muzeum Sztuki przy ul. Więckowskiego 36 oraz – Sali Neoplastycznej,
• makieta Sali Neoplastycznej wykonana przez Bolesława Utkina około 1960 roku,
• dokumenty związane z jej rekonstrukcją i renowacją z lat 1959 – 1969, 
• plany Sali Neoplastycznej autorstwa Stanisława Cuchry-Cukrowskiego w 1981 roku wykorzystane przy jej rekonstrukcji na wystawie Presences Polonaises w Centrum Pompidou w Paryżu w 1983 roku,
• fotografie z różnych dekad, różnych wystaw, w których „uczestniczyła” Sala Neoplastyczna.

Prezentacje można oglądać w godzinach otwarcia czytelni, czyli we wtorki, środy i piątki od 9.00 do 16.00 oraz w czwartki od 9.00 do 18.00.