SARAH WILSON, WYKŁAD. Nadia Chodasiewicz-Léger: muza, anty-muza, zaprzeczenie muzy

Nadia Chodasiewicz-Léger była jedną z najbardziej fascynujących artystek XX wieku. Retrospektywna wystawa w Łodzi pokazuje historię jej życia od przedrewolucyjnej Rosji, poprzez czas spędzony w Polsce, aż po Paryż oraz jej związki z zachodnim modernizmem i z ZSRR, które widać w ideologicznych sympatiach, sposobie malowania oraz w wizytach w republikach radzieckich, gdzie Nadia Léger była przyjmowana z honorami. Podziwiała Légera, a jednocześnie nie mogła go poślubić, kierowała jednak jego pracownią pod jego nieobecność. Podczas gdy on zalecał się do możnych tego świata, takich jak Maud Chester Dale w Nowym Jorku, ona opowiadała się za bardziej figuratywnymi aspektami jego stylu, przedstawiając siebie jako proletariackie „zaprzeczenie muzy” w 1936 roku. Jako menadżer, a nie muza, ciężko pracująca artystka kontrolowała nie tylko jego dużą szkołę malarstwa, ale też prowadziła jego pracownię i, jak twierdzę, brała aktywny udział w tworzeniu dzieł podpisywanych zarówno nazwiskiem 'Léger' , jak też 'Nadia Chodasiewicz'. W okresie po 1945 roku, w kontekście działań Francuskiej Partii Komunistycznej, była kimś znacznie więcej niż muzą lub zaprzeczeniem muzy – była wspaniałą kobietą, którą porównać można z Emilią Kabakov lub Jeanne Claude, partnerką Christo. Należy umieścić ją obok innych „rosyjskich muz” w powojennym Paryżu, takich jak Elsa Triolet, partnerka Louisa Aragona, których rola jako pośredniczek z ZSRR budziła wiele pytań. Nadia była też ‘trudną’ kobietą, a jej działania można porównać z tym, co robiła Dina Vierny, muza, ale w późniejszym okresie też sprawna założycielka Musée Maillol. Wszechstronność – tworzyła jednocześnie mozaiki w stylu radzieckiego ‘kultu jednostki’, obecnie w Rosji uznane za zaginione, i suprematystyczne brosze z 18-karatowego złota dla Pierre’a Cardin – to kwintesencja osobowości Nadii – osoby znacznie bardziej skomplikowanej niż wydawałoby się na pierwszy rzut oka.

Wydarzenie towarzyszące wystawie „Czerwona materia.  Nadia Léger”

Sarah Wilson jest profesorką historii sztuki nowoczesnej i współczesnej w Courtauld Institute of Art na Uniwersytecie w Londynie. Jej najnowsze publikacje to The Visual World of French Theory: Figurations (Yale, 2010,  Figurations 68, Le monde visuelle de la French Theory Les Presses du Réel, 2018) [Wizualny świat francuskiej teorii: figuracje] i Picasso / Marx and socialist realism in France [Picasso/Marks a socrealizm we Francji] (Liverpool, 2013) są efektem dziesięcioleci badań i przeprowadzanych wywiadów. Napisane przez nią libretto opery Picasso in China [Picasso w Chinach]  czeka na kompozytora. S. Wilson kontynuuje prace nad publikacjami poświęconymi mniej znanym artystkom, jednocześnie interesuje się sztuką performance’u.  W instytucie Courtauld, wspólnie z prof. Borisem Groysem, stworzyła w 2011 r. program kursu studiów magisterskich ‘Globalny Konceptualizm’. Jest aktywną członkinią CCRAC, Cambridge Courtauld Russian Art Centre. Pracowała, wspólnie z Nicholasem Serotą, nad Fernand Léger: The Late Years, 1989 [Fernand Leger: Późne lata]. Była główną kuratorką wystaw Paris, Capital of the Arts, 1900-1968 [Paryż, stolica sztuki, 1900-1968] (Royal Academy London, Guggenheim Bilbao, 2002-3) i Pierre Klossowski w galerii Whitechapel Art Gallery, 2006 (wystawa pokazywana była też w Kolonii i Paryżu). Sarah Wilson uzyskała tytuł Kawalera Orderu Sztuki i Literatury od rządu francuskiego w 1997r., a w 2015r. otrzymała międzynarodową nagrodę AICA za wybitny wkład w krytykę sztuki.

Bilety w cenie 1 zł do nabycia na parterze, w kasie muzealnej.