Słowo kłamie - oko nigdy. Nowoczesność w fotografii polskiej 1918-1939

Wystawa była kolejną odsłoną projektu zainicjowanego przez Muzeum Sztuki w Łodzi i Instytut Polski w Dusseldorfie, który miał swoją premierę w ramach obchodów stulecia awangardy. Pokazuje nowoczesność widzianą z perspektywy okresu międzywojennego w Polsce, a także zmagania twórców z zastosowaną wówczas formą wyrazu – fotografią, postrzeganą jako narzędzie najpełniej odpowiadające wymogom nowych czasów.

Industrializacja, urbanizacja, rozwój kultury miejskiej i coraz większa popularyzacja pracy w przemyśle stanowiły niespotykane wcześniej zjawiska. Za pomocą nietypowych środków, które miały zaskoczyć odbiorcę, awangardowi artyści starali się stworzyć język nowej epoki, nazwać ją i zrozumieć. Nowoczesna fotografia warunkowała nowe sposoby myślenia i postrzegania rzeczywistości. W jej arsenale znalazły się fotografia abstrakcyjna, bezkamerowa, fotomontaż oraz szereg zabiegów kompozycyjnych, takich jak nietypowa perspektywa, czy kadrowanie. Miały one nie tylko stworzyć adekwatny opis nowoczesności, ale też pomóc odbiorcy sprostać jej wyzwaniom.

Na wystawie prezentowane były prace artystów awangardowych (Jan Maria Brzeski, Kazimierz Podsadecki, Stefan Themerson), których twórczość jest na gruncie polskim osobnym fenomenem oraz prace polskich fotografów eksperymentujących z nowymi środkami wyrazu (m.in. Jan Neuman, Witold Romer i Krystyna Gorazdowska). Jednym z elementów wystawy w Budapeszcie był pokaz filmu Woda Witolda Romera, w którym autor prezentuje bardzo nowatorskie na owe czasy zdjęcia podwodne wykonane kamerą własnego pomysłu, jednocześnie nawiązując do „nowowidzeniowej”, awangardowej fotografii. Film, który dotąd dostępny był jedynie w rodzinnym archiwum, teraz powrócił z pierwszym po latach pokazem do Budapesztu, gdzie zdobył III nagrodę i brązowy medal w kategorii filmów montażowych na festiwalu filmowym w 1938 roku.