Spotkanie na antresoli: Zaglądając do Artpool

Artpool trwa nieprzerwanie od 45 lat. Przez ten czas zmieniały się adresy siedziby i struktury organizacyjne. Aktywne archiwa spisał György Galántai jako manifest sztuki. W działaniu z archiwami kładł nacisk na komunikację i współpracę, szczególnie ważne w czasie gdy reżim polityczny blokował swobodny przepływ informacji i wymianę myśli. Artysta angażował się w sztukę niezależną i tworzył alternatywną przestrzeń dla ekspresji twórczej mimo represji politycznych. 

Z nadesłanych prac sztuki poczty organizował wystawy np. World Art Post (1982) – dużą międzynarodową wystawę sztuki poczty, której towarzyszył katalog, performensy z udziałem zagranicznych artystów, np. Hommage à Vera Muhina wspólnie z Julia Klaniczay i G.A. Cavellinim wykonany na Placu Bohaterów w Budapeszcie w 1982, podróże, np. Artpool’s Art Tour (1982), podczas których zawierał nowe znajomości, nieustannie rozszerzając swoją sieć kontaktów. Jako artysta ruchu fluxus liczył na ciągły rozwój zainicjowanej w ramach sztuki akcji. 

Artpool zaczęło generować projekty artystyczne, jednocześnie dokumentując je i archiwizując zbiory. Z opublikowanej relacji Györgyiego Galántaia wiemy, że pierwszym zbiorem w archiwum była dużego formatu teczka, która zawierała serię plansz z dokumentacją działalności Studia w Kaplicy prowadzonego przez artystę w miejscowości Balatonboglár w pierwszej dekadzie lat 70. XX wieku. Pierwsze archiwum (1971) stanowiły wycinki z gazet, reprodukcje, prace pozostawione przez odwiedzających studio artystów. 

W 1978 roku wspólnie z Julią Klaniczay zdecydowali się odtworzyć sieć kontaktów za pośrednictwem poczty. W świat wysłany został katalog wystawy Galántaia E78 / Antecedents. Odpowiedzi zapełniły pierwsze półki regałów w prywatnym mieszkaniu, siedzibie Archiwum Artpool. 

Od 1992 Artpool zostało sformalizowane jako ośrodek badawczy Art Research Center, który funkcjonował na styku tworzenia sztuki, dokumentacji i badań nad sztuką eksperymentalna i alternatywną o zasięgu globalnym. W latach 90. XX wieku Galántai eksperymentował z technologiami cyfrowymi. Założył m.in. jedną z pierwszych stron internetowych, gdzie podjął próbę publikacji zasobów archiwalnych za pośrednictwem nowego medium. W ten sposób umożliwił międzynarodowym badaczom korzystanie z materiałów.

Obecnie Artpool jest osobnym działem w instytucji The Central European Research Institute for Art History (KEMKI) w Budapeszcie. W teczkach prowadzonych przez Artpool zachowała się historia alternatywnych ruchów kulturowych i artystycznych poprzednich dekad. Badaczy przyciąga wielogłosowa narracja o życiu i sztuce w czasach oporu.

Spotkaniu towarzyszyć będzie podsumowanie projektu Archiwa przyszłości realizowanego w ramach programu Kultura inspirująca we współpracy z Artpool Art Research Center, Museum of Fine Arts - Central European Research Institute for Art History i z Instytutem Polskim w Budapeszcie.

W Galerii na Antresoli prezentowana jest wystawa pt. Artpool a Biuro Poezji. Węgierska „sztuka poczty" w teczkach z Archiwum Biura Poezji Andrzeja Partuma. Galeria na Antresoli jest niedostępna dla osób poruszających się na wózkach. 

_____________________________________

fot. główna Jak plac Bohaterów w Budapeszcie jest postrzegany przez 134 przedstawicieli z 21 krajów świata? Seria pocztówek z Pomnikiem Tysiąclecia (Millenniumi emlékmű) na Placu Bohaterów w Budapeszcie. Pocztówka została wykorzystana do akcji Artpool Monument Square („add to” postcard project) w 1997. Akcja zakończona wystawą i katalogiem. Na zdjęciu pocztówka z dopiskiem György Galántaia i Júli Klaniczay: Na dobrą pamiątkę spotkania w Artpool, 15 maja 2024

fot. w galerii: Dokumentacja wystawy „Artpool a Biuro Poezji. Węgierska sztuka poczty w teczkach z Archiwum Biura Poezji Andrzeja Partuma”