Trickster - herold regeneracji. Wykład Piotra Juszkiewicza
ms1, Więckowskiego 36
13 czerwca 2015, sobota, g. 12.00
Wykład towarzyszący wystawie DADA Impuls. Kolekcja Egidio Marzony
Dadaizm jest zwykle prezentowany jako efekt artystycznego buntu w początkach XX wieku przeciw krępującym życie społecznym konwencjom, których względność brutalnie ujawniła pierwsza nowoczesna katastrofa wojenna. Dadaiści, z tego punktu widzenia, są napędzani wrodzonym, splecionym ze statusem artysty sprzeciwem, rebeliantami, którzy otworzyli drogę nowoczesnemu artystycznemu eksperymentowi.
Ta romantyczna wizja artystycznego buntu, bazująca na esencjonalnie rozumianym pragnieniu wolności, utożsamianym z pragnieniem autonomii sztuki, domaga się jednak dzisiaj komentarza, który odwołuje się zarówno do historii, jak antropologii. Perspektywa historyczna pozwala zrozumieć dadaistyczne działania w świetle bazowego dla europejskiej nowoczesności początków XX wieku mitu regeneracji – marzenia o odnowieniu i sanacji człowieka, społeczeństwa i świata.
Historyczny konkret zyskuje jednakże swoje dopełnienie, kiedy ujrzymy go z kolei w perspektywie antropologicznej – nieustającego wysiłku konstruowania nowego porządku aksjonormatywnego na gruzach porządków zarzuconych. Dadaistyczny artysta ujawni się nam zatem z tego punktu widzenia jako historycznie uchwytne wcielenie archetypu trickstera: błazna, aktora, magika, komedianta naruszającego rozmaite tabu, by oswoić dziejowo konieczną destrukcję ustabilizowanego stanu rzeczy, dając złudną nadzieję, że może ona zostać odwleczona.
Piotr Juszkiewicz - historyk sztuki, profesor Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, gdzie prowadzi zajęcia w Instytucie Historii Sztuki. Głównym obszarem jego zainteresowań jest sztuka XX w. i sztuka współczesna oraz krytyka artystyczna XVIII-XX w. Jego teksty krytyczne ukazywały się m.in. w „Odrze”, „Nowym Nurcie”, „Artium Quaestiones”. Jest autorem książek Wolność i Metafizyka. O tradycji artystycznej twórczości Marcela Duchampa (1995), Od rozkoszy historiozofii do gry w nic. Polska krytyka artystyczna czasu odwilży (2005), Cień modernizmu (2013), a także redaktorem licznych publikacji, m.in. Melancholia Jacka Malczewskiego (Poznań 1998). Stypendysta Cambridge University (1990), The Getty Grant Program (Columbia University, 1996; Rochester University, 1998), Institute of Advanced Studies in the Humanities (Edinburgh University, 2005).
Wstęp wolny.
